Maaş ve Çalışma Hesaplamaları

Maaş hesaplama denince çoğu kişinin aklına önce bordrodaki net tutar gelir, ama çalışma hayatındaki hesaplar bununla bitmez. İş değiştirirken, işten ayrılırken, izne çıkarken ya da emekliliği planlarken farklı kurallar devreye girer. Bu kategorideki araçlar 2026 yılı parametreleriyle çalışır: brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL olarak alınır.

İş teklifindeki rakam brüt ise brütten nete maaş aracıyla başlayın; SGK işçi payı, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi ay ay düşülür. Gelir vergisi yıl içinde biriken matraha göre dilim atladığı için aynı brüt ücretin neti yılın son aylarında azalabilir. Eline geçmesini istediğiniz tutarı biliyor ve işverenle brüt üzerinden konuşacaksanız netten brüte maaş aracı hesabı tersinden yapar; işverenin teklif ettiği brütün beklediğiniz neti karşılayıp karşılamadığını da böyle kontrol edebilirsiniz.

İş sözleşmesi sona erdiğinde birkaç hesap birlikte gündeme gelir. Kıdem tazminatı her tam çalışma yılı için bir aylık brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır; ancak bu ücret 01.07.2026–31.12.2026 döneminde 73.729,87 TL olan tavanı aşamaz ve tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı için bildirim süresi kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır; bu tutardan damga vergisinin yanında gelir vergisi de kesilir. Kullanmadan ayrıldığınız izin günlerinin parasını da isteyebilirsiniz.

Çalışırken en sık sorulanlar fazla mesai ve izindir. Haftalık sınırı aşan fazla çalışmada saat ücreti %50, fazla sürelerle çalışmada %25 zamlı ödenir ve yıllık üst sınır 270 saattir. Yıllık izin hakkı hizmet süresine göre 14, 20 veya 26 gündür; 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlarda 20 günden az olamaz. Doğum izni aracı doğumdan önceki ve sonraki 8'er haftalık analık izninin başlangıç ve bitiş tarihlerini çıkarır; çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir.

İşinizi kendi isteğiniz dışında kaybettiyseniz işsizlik maaşı brüt kazanç ortalamanızın %40'ı kadardır ve brüt asgari ücretin %80'ini geçemez; kaç ay alacağınızı prim gün sayınız belirler. Kısa çalışma ödeneği ise günlük brüt kazanç ortalamasının %60'ıdır ve aylık tutarı brüt asgari ücretin %150'sini geçemez. Emekliliğe yaklaşanlar emeklilik hesaplama aracıyla yaş ve prim günü şartlarını görebilir. Sonuçlar bilgi amaçlıdır; bordro ya da tazminat konusunda bir anlaşmazlık varsa bir mali müşavire veya iş hukuku avukatına danışın.