Kira artışı, tapu harcı, arsa payı, inşaat alanı ve metrekare hesaplamaları.
6 hesaplama hazır
Emlak hesaplamaları ev alırken, kiraya verirken ya da kat mülkiyetiyle ilgili bir konuda anlaşmaya varmaya çalışırken işe yarar. Tapuda ödenecek harç, yıllık kira artışı, bir arsaya ne kadar inşaat yapılabileceği ya da apartman aidatının gecikme tazminatı kanunda tarif edilmiş formüllere dayanır; ama küçük bir yanlışlık büyük tutarlara dönüşebilir. Bu kategorideki araçlar alım-satımdan kiralamaya ve inşaata kadar farklı aşamalar için ayrı ayrı çalışır.
Satın alma sırasında en büyük ek masraf tapu harcıdır. Harç, beyan edilen satış bedelinin binde 20'si olarak alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı alınır; taraflar bu payları aralarında farklı paylaşmayı kararlaştırabilir. Tapu harcı aracı iki payı ve toplamı ayrı gösterir; döner sermaye ücreti gibi küçük kalemler için de bütçede pay bırakın. Beyan edilen bedel, belediyenin o taşınmaz için belirlediği vergi değerinin altında olamayacağından hesapta gerçekçi bir satış bedeli kullanın.
Kira sözleşmesi yenilenirken kira artış oranı aracı mevcut kiraya uygulanacak artışı ve yeni aylık kirayı verir. Yasal üst sınır, bir önceki kira yılının on iki aylık TÜFE ortalamasıdır. Bu oran her ay yeniden yayımlandığı için sözleşmenin yenilendiği aya ait değeri girmeniz gerekir; taraflar daha düşük bir artışta da anlaşabilir. Yeni kira bir sonraki yılın artışı için de baz olacağından hesabı her yıl güncel kira üzerinden yapın.
Arsa sahipleri ve müteahhitler için inşaat alanı aracı, imar durumundaki TAKS ve KAKS (emsal) değerleriyle bir parsele yapılabilecek taban alanını ve toplam inşaat alanını hesaplar. Kat mülkiyetine geçişte ya da kat karşılığı anlaşmalarda arsa payı aracı, bağımsız bölümlerin net alanına göre arsa payını dağıtır; arsa payı, ortak giderlere katılım oranını ve kentsel dönüşümdeki hakları da etkiler. Metrekare aracı ise ölçüleri bilinen bir alanı m², dönüm ve hektar olarak verir; bir dönüm 1.000 m², bir hektar 10.000 m²'dir.
Apartman yönetimleri için aidat gecikme tazminatı aracı, Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ödenmeyen aidata uygulanan aylık %5 gecikme tazminatını hesaplar. Ev sahibiyseniz her yıl iki taksitte ödediğiniz emlak vergisi tutarını da ayrıca hesaplayabilirsiniz. Sonuçlar bilgi amaçlıdır; tapu, kira veya kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında bir avukata danışmanızı öneririz.
Tapu harcı satış bedelinin binde 20'sidir ve alıcı ile satıcı ayrı ayrı öder; toplamda binde 40 eder. Taraflar harcın tamamını birinin ödemesi konusunda anlaşabilir.
Yeni kira, mevcut kiranın üzerine artış oranı eklenerek bulunur. Yasal üst sınır, bir önceki kira yılının on iki aylık TÜFE ortalamasıdır; taraflar daha düşük bir oranda anlaşabilir.
1 dönüm 1.000 m²'dir. 1 hektar 10.000 m², yani 10 dönüm eder.
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre aidatını zamanında ödemeyen kat maliki, geciken her ay için borcun %5'i oranında gecikme tazminatı öder.
TAKS, binanın oturduğu taban alanının parsel alanına oranıdır. KAKS (emsal) ise tüm katların toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır; ikisi de imar durumu belgesinde yazar.